“Từng ngày nao, nồng-nàn từng câu ca dao”,

Chuyện Phiệm Đọc Trong Tuần thứ 7 mùa Thường niên năm A 19/02/2017

“Từng ngày nao, nồng-nàn từng câu ca dao”,

Từng ngày lặng-lẽ sống với kỷ-niệm ngọt ngào.

Mình quên những giấc chiêm bao.

Qua rồi một thời yêu đương sớm tối

Giữa thênh-thang bầu trờ, nắng gió muôn nơi.”

(Nguyễn Hải Phong – Giòng Thời Gian)

(Mt 5: 12)

Với nhiều người, quả y như rằng: đời mình là như thế đấy. Với một số người khác, thì: cũng qua rồi “một thời yêu đương sớm tối giữa thênh-thang bầu trời”, rất khôn nguôi.

Với tất cả mọi người, thì: cuộc đời người thường có nghĩa: “giữa thêng-thang bầu trời”, người thời nay không còn nhìn thấy “một thời yêu thương sớm tối” nữa, thì làm sao thấy được cuộc sống xã hội hôm nay, ngày ngày gặp toàn chuyện trái khuấy, kỳ lạ như nhận-định của ai đó trên mạng vi-tính có những lời lẽ sau đây:

“Xã hội này lạ lắm! Con người nay vui lắm. Giới bác-sĩ, thì chỉ muốn con bệnh mình cứ bệnh mãi, bệnh hoài để còn tìm đến mà chữa-trị. Lớp kỹ-sư, lại cứ muốn đồ đạc trong nhà/ngoài ngõ cứ bị hư. Thợ làm răng, lại những muốn người bị bệnh rang sâu, sứt mẻ hoặc vỡ/bể để còn làm những bộ rang giả khá đắt tiền. Đến như thày/cô, lại vẫn cứ mong sao cho đám trẻ mãi mãi khờ-khạo cứ là dễ bảo, để dạy kèm tăng học-lực. Thợ xây-dựng, thì cứ muốn nhà cửa hư-hỏng suốt, để còn xây thêm và chữa mãi không thôi. Chủ tiệm áo quan vẫn muốn nhiều người chết tốt, để bán hòm. Duy, có mỗi tay ăn trộm lại cứ muốn mọi người khấm khá hơn xưa để có cơ-hội mà thăm viếng, kiếm chút cháo… Thế đó, là xã hội thời hôm nay và mai ngày, cứ thế mãi.”

Thế, Giáo hội phụng thờ Đức Chúa, thì sao?

Vâng. Đây là câu-hỏi tuy nghe nhiều vẫn thấy hay hay, nên trả lời cho đúng đắn! Trả lời vấn-nạn ở đây, quả thật không dễ. Không dễ chút nào, bởi: hôm nay đây, trong lòng Hội thánh Công-giáo được tiếng là “Giáo-hội duy-nhất, thánh-thiện và tông-tryền”, rày đã thấy có dấu-hiệu rạn-nứt/bất-đồng giữa một số hồng-y giáo-chủ và Giáo-hoàng cùng một gốc gác với Giáo Tông, Giáo . Không tin ư?

Vậy thì, mời bạn và tôi, ta cứ để mắt nhìn vào một vài sự-kiện mới xảy ra ở La Mã, rất Vaticăng.

   

Nhưng, trước khi đi vào tìm hiểu chi-tiết về một “rạn-nứt/bất-đồng trong Giáo hội, cũng mời bạn và tôi, ta nghe tiếp nhạc-bản vừa trích-dẫn để có hứng mà bàn cho kỹ. Nhạc bản “Giòng Thời-gian” lại có những ca-từ đầy thi-tứ như sau:

“Thời gian qua đi… bộn bề nhiều lần suy nghĩ…

đời ngọt ngào thì đôi khi…
Tình yêu nơi đâu…

vội vàng tìm hoài không thấu…
Thôi… dừng làm chi… rồi lại đi…
Bao nhiêu năm rồi làm gì và được gì…

ngày tháng sao vội đi đôi khi không như ý…

trôi qua bao nhiêu năm nữa có lẽ ta không ngây ngô… như bây giờ…
Bao nhiêu cho vừa, từng ngày và từng giờ…

cành lá sao lặng im như thôi...
không mong nhớ…

cho ta bao nhiêu năm nữa có lẽ bao nhiêu đây thôi…
Cho ta nhìn thời gian trôi… “

(Nguyễn Hải Phong – bđd)

Rồi cứ thế, ca từ của bài hát cứ nhẩn nha đưa ta về cõi đường dài, “nhiều chông gai” có những “tháng ngày buồn ở lại”, “ngày vui mau phai” có “cơn đau nặng nề”, “khốn khó lê thế”… rất như sau:

“Đường còn dài… và còn nhiều hơn chông gai…
Rồi thì lặng lẽ những tháng ngày buồn ở lại…

ngày vui dễ lắng… mau phai…
Mai về nhìn lại cuộc đời vui ghê…

về nhìn lại yêu thương vẫn thế…

giữa cơn đau nặng nề…

khốn khó lê thê…
Thời gian qua đi…

bộn bề nhiều lần suy nghĩ…

đời ngọt ngào thì đôi khi…
(Nguyễn Hải Phong – bđd)

Vâng. Cuộc đời người là như thế. Thế nhưng, bên trong Giáo hội Công giáo hôm nay, cũng thấy xuất-hiện “nhưng cơn đau nặng nề, lê thê, khốn khó. Khốn và khó, nhưng bài viết bên dưới từng bật mí những bí mật sau đây:

“Một lần nữa, Đức Giáo Hoàng Phanxicô lại khiến cho các viên chức Vaticăng ngỡ ngàng khi ngài chúc mừng Giáng sinh 2016 bằng lời loan báo sẽ có cải-tổ Giáo-triều Rôma và cái-gọi-là “những hành-xử đầy cởi mở”, “việc giấu diếm” và các loại ảnh-hưởng xấu xuất tự chống-đối đang gặp.

Ngỏ lời với các hồng-y và giới chức lão-thành của Giáo-triều Rôma tập-họp tại Vaticăng hôm ấy, Đức Phanxicô nói: sở dĩ có sự cải-tân Giáo triều này là do yêu-cầu của các hồng-y từng bàn-thảo trước mật-hội năm 2013. Đức Giáo-hoàng có liệt-kê 12 tiêu-chuẩn hướng-dẫn công-cuộc cải-tổ này và ngài cũng nói đến “ba thể-loại phản-chống” mà Giáo-hội đang gặp. Và, để trả lời với những người cho rằng cuộc cải-tổ này sẽ thành-tựu một cách không đáng kể và các vị ấy cũng chỉ đưa ra một số tiến triển không là bao.

Đây là năm thứ 3 qua đó vị Giáo Hoàng người Argentina này đi sâu vào khía cạnh chính cuộc sống của Giáo triều Rôma, tức dịch-vụ dân-sự của Giáo hoàng. Năm 2014, ngài có vạch ra “15 căn bệnh” hoặc “yếu điểm” mà các giới chức trong Giáo triều đang gặp. Năm 2015, ngài lại đưa ra các phương thuốc giải-trừ cho các tật bệnh này bằng cách liệt kê danh-sách các đặc-tính thiết-yếu mà Giáo-triều cần nắm vững để trau-dồi.

Năm nay 2016, Đức Phanxicô lại đóng khung cuộc nói chuyện của ngài quanh vấn-đề linh-đạo nhập-thể. Nhân lúc diễn-tả Giáng Sinh như lễ hội của “tình thương yêu khiêm-hạ của Thiên Chúa” đặt nặng lên lập-luận đầy khoa-học-tính của con người, ngài nhắc mọi người rằng: Thiên Chúa chọn sinh ra trong cảnh thấp hèn, vì Ngài muốn mọi người yêu mến Ngài” và vốn dĩ là người bé nhỏ, mỏng dòn, yếu ớt nên không ai cảm thấy xấu hổ khi đến với Ngài, không ai hãi sợ Ngài hết.

Đức Phanxicô nói: lập-luận đầy khoa-học của Thiên-Chúa hối-thúc lập-luận đầy lý lẽ của thế-gian, thứ lập-luận của quyền-lực, đội binh, rất Pharisêu, đầy cơ-hội hoặc xác-định. Đức Giáo hoàng còn nói rõ rằng đây là thứ lập-luận thật sự tạo sức sống cho Giáo-triều Rôma và củng-cố việc cải-tổ rất cần-thiết…    

      

Ngài nêu rõ: “Cải tổ” có nghĩa “thuận theo” tin vui an bình của Lời Chúa trong Phúc Âm vốn dĩ phải được công-bố một cách vui tươi đầy can-đảm cho hết mọi người, đặc-biệt là người nghèo và những người bị loại trừ khỏi xã-hội họ đang sống, “phù hợp với các dấu chỉ của thời-đại để ta có thể đáp trả một cách tốt đẹp với nhu-cầu của nam nhân và nữ phụ hôm nay. Điều đó còn có nghĩa “phù hợp” với thừa-tác-vụ của người kế vị thánh Phêrô và hỗ trợ ngài trong chức vụ quan-yếu này…

Đức Phanxicô còn cho biết: công-cuộc cải-tổ chỉ thành-tựu một cách hiệu-năng nếu được các giới chức đã “cải-tân” chứ không phải các quan-chức mới vào làm. Bởi lẽ, thay đổi nhân-sự không thôi cũng chưa đủ. Cần thiết phải “cải-tân các thành-viên của Giáo-triều cả về mặt linh-thiêng, nhân-bản lẫn chức-nghiệp” nữa. Nếu không có sự “hồi hướng trở về của các vị” này và nếu không chịu “thanh-sạch-hoá thường-xuyên”, thì không thể có cải-tổ được.

Trong cải tổ, ta luôn gặp các khó khăn, đó là chuyện bình thường và cũng an lành nữa; và ngày hôm nay những việc như thế đều gặp phải “nhiều thể-loại chống-đối” vừa theo cách cởi mở, công khai hoặc có ác ý cũng không chừng…” (X. Gerard O’Connel, Pope Francis speaks about the Reform of the Roman Curia and the Resistance to it, Dispatched 22/12/2016)

Nói cho cùng, thì: cải-tổ nào cũng gai góc, sơ cứng và đôi khi rất khó chịu. Riêng với Giáo hội Công-giáo, 50 năm về trước cũng đã có một cải tổ khá lớn rộng cả một giáo hội qua cái-gọi-là “Công Đồng Vaticăng 2”, chứ không chỉ mỗi Giáo triều Rôma mà thôi; thế nhưng, sau 50 năm có lẻ, mọi chuyện cứ “y nguyên”, vẫn như cũ.

Thành thử, cứ như ca từ của nhạc-bản ta vừa hát, cũng nên lập lại đôi ý-từ cùng ý-tứ những nhắn nhủ mọi người bằng giòng nhạc, cứ hát rằng:

“Tình yêu nơi đâu…

vội vàng tìm hoài không thấu…
Thôi… dừng làm chi… rồi lại đi…
Bao nhiêu năm rồi làm gì và được gì…

ngày tháng sao vội đi đôi khi không như ý…

trôi qua bao nhiêu năm nữa có lẽ ta không ngây ngô… như bây giờ…
Bao nhiêu cho vừa từng ngày và từng giờ…

cành lá sao lặng im như thôi
không mong nhớ…

cho ta bao nhiêu năm nữa có lẽ bao nhiêu đây thôi…
Cho ta nhìn thời gian trôi…”

(Nguyễn Hải Phong – bđd)

Cứ “nhìn thời gian trôi”, rồi sẽ thấy nhiều thay-đổi. Cứ tìm “Tình yêu nơi đâu”, “vội vàng tìm hoài không thấu”, rồi cũng thấy “bao nhiêu năm rồi làm gì và được gì…” và cứ thấy “ngày tháng vội đi khi không như ý”,… Bởi, Giòng thời gian cứ thế trôi qua, dù con người có phản-chống, cải-tổ hoặc làm gì đi nữa.

Nói thế không để bảo rằng: ta cứ thế mặc kệ mọi chuyện ciễn tiến trong/ngoài xã-hội và giáo-hội. Nói thế, chỉ để nói rằng: thời gian cuộc đời người còn trôi nhanh hơn mọi người tưởng. Thế nên, hay nhất là ta cứ vui hưởng cuộc sống rất hiện tại, dù mai ngày có ra sao, tích-cực hoặc tiêu-cực.

Nói thế, để đề-nghị với bạn và với tôi, ta lại sẽ đi vào vùng trời thánh-hiến có những Lời Vàng của đấng thánh-hiền từng bảo ban như sau:

“Anh em hãy vui mừng hớn hở,

vì phần thưởng dành cho anh em ở trên trời

thật lớn lao.”     

(Mt 5: 12)

Hãy vui mừng và hớn hở, còn là và sẽ là những gì ta gặp không chỉ là phần thưởng ở trên trời mà thôi. Nhưng đã tỏ hiện ngay tại đây, lúc này ở Nước Trời Hội thánh hôm nay, trong đó mọi người không còn “đi tìm” tình-yêu nữa. Nhưng đã thấy và thực hiện tình yêu ấy cho nhau, suốt mọi ngày, trong đời.

Quyết thế rồi, nay mời bạn và mời tôi ta đi vào vườn hoa châm ngôn và truyện kể để sẽ thấy rằng “giòng thời gian” từng làm cho con người sống vui tươi, hớn hở dù lâu nay trải qua nhiều đoạn đường dài khắc khổ, sầu muộn đến chán nản.

Châm ngôn và truyện kể ở trong đời là những kinh nghiệm từng trải mà người đi trước viết lại cho người đi sau để thưởng lãm, suy-tư hầu có quyết-tâm sống những ngày dài sắp xảy đến. Châm ngôn và truyện kể, còn là những kể lể về thời gian trải dài trong cuộc sống, vẫn “cần đến một chữ duyên” như sau:

“CUỘC SỐNG CŨNG CẦN MỘT CHỮ DUYÊN
1. Giữa người với người, có thể gần, cũng có thể xa.
Giữa việc với việc, có thể phức tạp, cũng có thể giản đơn.
Giữa tình cảm với nhau, có thể sâu, cũng có thể cạn.
2. Đừng mong cầu mọi người đối xử với mình đặc biệt, cũng chẳng nên hy vọng họ sẽ bớt đi những toan tính.
3. Cuộc sống có người nói ít làm nhiều, cũng sẽ có kẻ chỉ biết hoa chân múa tay. Bạn không nên quá bận lòng, chỉ cần quản tốt việc của bản thân, còn lại mọi việc hãy thuận theo nhân duyên.
4. Đức Phật từng nói: Với người không có duyên, dù bạn nói bao nhiêu lời cũng là thừa; còn như đã hữu duyên thì chỉ cần xuất hiện, bạn cũng có thể đánh thức mọi giác quan của họ.
5. Có một số việc, vừa phân trần trắng đen đã trở thành quá khứ.
Có một số người, giận hờn vài ngày đã trở thành dĩ vãng.
Có những nỗi đau, vừa cười lên đã tan thành bọt nước.
Có những hoàn cảnh, nhờ chịu chút thương đau mà trở nên kiên cường.
Cuộc sống cũng cần một chữ Duyên
6. Đôi khi hôm nay là việc lớn, ngày mai nhìn lại chẳng có gì đáng kể. Năm nay quan trọng, sang năm sẽ trở thành thứ yếu. Chuyện vĩ đại đời này, đời sau người ta gọi là truyền thuyết.
7. Chúng ta, nhiều nhất cũng chỉ là câu chuyện của một người. Vì thế trong cuộc sống hay công việc, nếu gặp chuyện không vừa ý, hãy nói với bản thân: “Hôm nay sẽ qua đi, ngày mai rồi cũng đến, hãy buông bỏ tất cả để bắt đầu ngày mới!”
8. Trên đời, có một số việc không phải không để tâm, mà để tâm cũng không làm được gì hơn.
9. Cuộc sống không có “Nếu Như”, chỉ có “Hậu Quả” và “Kết Quả”
10. Đón nhận đời mình như thế nào là do bản thân lựa chọn, người khác không thể quyết định thay.
11. Trưởng thành rồi, bạn sẽ biết cách lấy nụ cười đối diện với tất cả.” (tác giả ST Sưu tầm)

Nói cho cùng, thì “Giòng thời gian” là giòng chảy gồm nhiều giai-đoạn của cuộc đời làm nên đời người. Giòng chảy ấy, có tốt có xấu, có cả những sự và việc khiến mọi người như bạn và tôi đồng ý hay bất ưng, vui vẻ hay sầu buồn. Tất cả, vẫn chỉ là một quyết tâm. Quyết tâm sống những chuỗi ngày còn lại sau khi gặp nhiều sự việc diễn tiến trong đời mình.

Quyết thế rồi, nay mời bạn và tôi, ta cứ hiên ngang ngẩng đầu nhìn về đằng trước rồi se sẽ hát những ca-từ vừa trích dẫn ở trên mà rằng:

“Đường còn dài… và còn nhiều hơn chông gai…
Rồi thì lặng lẽ những tháng ngày buồn ở lại…

ngày vui dễ lắng… mau phai…
Mai về nhìn lại cuộc đời vui ghê…

về nhìn lại yêu thương vẫn thế…

giữa cơn đau nặng nề…

khốn khó lê thê…
Thời gian qua đi…

bộn bề nhiều lần suy nghĩ…

đời ngọt ngào thì đôi khi…
(Nguyễn Hải Phong – bđd)

Vâng. Đường đời vẫn còn dài, nhiều chông gai. Dù đó có là “những tháng ngày buồn” gì đi nữa, hãy cứ trông cậy vào “Giòng thời gian” cứ tuôn chảy mãi không thôi. Tuôn chảy rồi, sẽ thấy cuộc đời vẫn êm ả như những tháng ngày buông trôi thời thơ ấu, rất nên thơ.

Trần Ngọc Mười Hai

Và ý-nghĩ thoáng qua

Khi kịp nghe bài hát Giòng thời gian

Của Nguyễn Hải Phong

Rất thường tình.

“Vời vợi sáng, một trời hương gió vàng”

Chuyện Phiệm Đọc Trong Tuần thứ 6 mùa Thường niên năm A 12/02/2017

“Vời vợi sáng, một trời hương gió vàng”
Ngàn sao bâng khuâng trên bên sông Ngân.
Lời suối réo đàn lệ hoen tà áo.
Đôi mắt giai nhân tìm đâu giữa trời sao.”

(Lê Trọng Nguyễn – Sao Đêm)

(Cv 15: 8-9)

Sao đêm, mà sáng thế sao? Mắt giai-nhân, tìm đâu giữa trời sao ư? Quả thật lạ, một điều lạ ở chốn gian trần này. Điều lạ đây, là điều ít thấy ở đâu đó, mà chỉ có ở thi-ca/âm-nhạc, như nghệ sĩ nhà mình lại diễn tả nhiều hơn nữa, như sau: 

“Đồi lạnh vắng!

Lạc loài ta với đàn.
Hồn thơ lâng lâng theo áng mây hoang.
Lời gió hú buồn.
Biển sao gợn sóng.
Thuyền trăng đưa khách lạc giữa đại dương.

Ôi cánh sao đẹp xa cuối trời di về đâu.
Đêm quá sâu hồn ta rã rời trong trời nâu.
Tìm em không gian hồ đồ vỡ theo tinh cầu bay.
Thời gian tím ngắt như đêm nay.

Vội vàng hái cả trời sao chín mọng.
Mà ôi thiên thai sao tắt mây vương.
Lạc bước thiếu tài nhạc lôi rượu cuốn.
Người yêu xa mãi tìm gió ngàn phương.

(Lê Trọng Nguyễn – bđd)

Đó, mới là chuyện lạ ở đời, rất con người. Thế còn chuyện lạ ở nhà Đạo thì sao? Nhà Đạo, nay lại thấy đôi điều cũng rất lạ, chỉ mới xảy ra thôi nhưng cũng đã có lời nhỏ/to to/nhỏ vẫn cứ hỏi đấng bậc trong Đạo. Hỏi, là hỏi về một sự lạ ít thấy ở nhà Đạo, nay xuất-hiện trên báo chí như sau:

“Thưa Cha,

Mới đây, trên cột 8 của báo này, con thấy có đến 4 Đức Hồng Y nhà Đạo mình lại đã gửi thư lên Đức Phanxicô bày tỏ đôi điều mà xem ra các ngài không đồng ý cho lắm. Con thấy đây là hiện-tượng ít thấy xảy ra trong giới lãnh-đạo Công giáo của ta. Vậy, xin hỏi cha: trong trường hợp này, con phải suy-tư nghĩ ngợi sao cho phải lẽ, khi con thấy ngay như Hồng Y/Giám mục mà còn bất-đồng với nhau nữa, thì nói chi là giáo-dân! Xin cho con đôi lời giải-thích để con còn biết đường mà tôn-trọng các ngài, chứ.” (Người viết thư quên ký tên nên không biết là nam hay nữ).

Có ký tên hay không ký, miễn là anh hay chị cứ bày tỏ những điều mình nghĩ, thế thì tốt. Tốt hơn nữa, nhờ có anh/chị hỏi nên cha đạo mới giải-thích theo kiểu “huề vốn” cho đỡ “bận lòng tướng quân” cũng rất đạo. Thôi thì, ta cứ mở rộng vành tai ra mà nghe những lời “huề vốn” huề cả làng, cho được việc.

Đấng bậc vị vọng ở Sydney, nay đã sẵn sàng trả lời rất như sau:

“Hãy cho phép tôi trở về với nguồn gốc của cuộc tranh-luận xuất tự câu nói của Đức Phanxicô viết trong Tông-thư ‘Amoris Laetitia’, chương 8 nói về việc giúp đỡ các cặp phối-ngẫu đang sống trong tình-cảnh khá bất thường. Các cặp này, gồm cả những người từng ly-thân/ly-dị và nay sống với đối-tác mới nhưng không có bí-tích hôn-phối, và cả những người chưa từng lấy nhau, nhưng vẫn ở với theo kiểu “sự đã rồi” có tương-quan xác thịt. Nhưng, các cặp như thế có được phép rước Mình Máu Chúa không? Cho đến nay, truyền-thống cho biết: họ không được phép lên rước lễ, như thế.

Thật ra, trong Tông Thư ‘Amoris Laetitia’ Đức Giáo Hoàng Phanxicô không viết điều gì đi ngược lại truyền-thống giáo-huấn của Hội-thánh, hết. Thế nhưng, một số thần-học-gia cũng như Giám-mục ở đây đó, lại đã giải-thích lời lẽ viết trong Tông-thư này khiến người đọc hiểu theo cách khác nhau và trái-nghịch rằng trong tình-cảnh nào đó, các cặp này có thể rước Mình Thánh Chúa vào lòng, trong khi một số vị khác cho rằng không thể thế được. Điều nguy-hiểm là các nguyên-tắc nền-tảng về thần-học luân-lý vững chắc hằng nhiều thế-kỷ, nay bị xét nghiệm.

Trong nỗ-lực phá bỏ sự lầm lẫn về vấn-đề quan-trọng như thế, 4 vị Hồng y đã viết thư xin Đức Giáo Hoàng và Thánh-bộ Giáo-lý Đức tin ban lời giải-thích hầu làm sáng-tỏ sự việc. Như đã biết, đây là sự việc hoàn-toàn chính-đáng, bởi lẽ Giáo hội ta vẫn từng làm như thế trong rất nhiều trường-hợp. Giả như Đức Giáo-hoàng hoặc thánh-bộ Giáo-lý Đức Tin chọn cách trả lời cho các ngài, thì sự việc sẽ kết thúc mọi tranh-luận có thể có. Trong khi đó, thì sự việc nói ở đây vẫn tiếp tục diễn tiến.

Cũng nên biết là các tranh-luận/bàn cãi trong Giáo hội không phải là chuyện mới xảy ra. Ngay từ thời đầu của Giáo hội, ta đọc sách Tông Đồ Công Vụ cũng thấy rõ là có sự bất-đồng quan-điểm về chuyện người ngoại trở lại Đạo có buộc phải chịu phép cắt bì hay không. Có một số vị thuộc Giáo-hội Antiôkia vẫn chủ-trương buộc phải như thế; nhưng sách Công Vụ lại kể rằng:

“Ông Phaolô và ông Banaba chống đối và tranh luận khá gay go với họ. Người ta bèn quyết định cử ông Phaolô, ông Banaba và một vài người khác lên Giêrusalem gặp các Tông Đồ và các kỳ mục, để bàn về vấn đề đang tranh luận này.” (Cv 15: 2, 7)

Kể từ đó, mỗi lần có Công đồng Đại-kết, các Giám-mục lại bày-tỏ ý-kiến khác nhau về nhiều vấn-đề này.  Đây là chuyện tự-nhiên và bình thường bởi lẽ mỗi vị Giám mục nhìn sự việc theo tầm nhìn riêng của các ngài. Sau khi lắng tai nghe các quan-điểm rất khác-biệt, các Giám-mục đi đến quyết-định chung. Đây là lề-lối Giáo-hội của ta thực-thi mọi chuyện dưới sự hướng-dẫn của Chúa Thánh Thần.

Trong Tông thư Amoris Laetitia, Đức Giáo Hoàng có nói là vấn-đề đặt ra tại Thượng Hội Đồng Giám-mục thật phức-tạp để rồi các ngài cùng đưa ra một tài-liệu “bộc-lộ nhu-cầu cần tiếp-tục thảo-luận cách cởi-mở về một số vấn-đề mang tính-chất tín-điều đạo-đức, thiêng-liêng và mục-vụ. Tư-duy của các vị mục-tử và thần-học-gia , nếu là tín-hữu trong Đạo, đều chân-phương, thực-tế và sáng tạo, sẽ giúp ta có tầm nhìn sáng-sủa và cao-cả hơn.

Vào lúc đó, Đức Giáo-Hoàng lại đã mô-tả sự đa-dạng về quan-điểm/lập-trườngkhi đề-cập đến vấn-đề này, rằng: “Các cuộc tranh-luận còn được cung-cấp cho giới truyền-thông và một số cơ sở còn phổ-biến trên báo/đài ngay đến các vị thừa-tác-viên cũng bày-tỏ niềm ao-ước có sự thay đổi toàn-bộ nhưng chưa suy-nghĩ đủ hoặc không có lý-do chính-đáng, hoặc có động-thái muốn giải-quyết hết mọi sự bằng việc áp-dụng luật chung hoặc xuất tự những kết-luận do lập-trường thần-học không phải phép.”

Vâng. Giáo-hội ta buộc phải thảo-luận một cách cởi mở, nhưng vẫn trung-thành với giáo-huấn của Hội-thánh với lòng bác-ái và tôn-trọng người khác chính-kiến. Đây không hẳn là trường-hợp xảy ra,

Vậy thì, là giáo-dân bình-thường, ta phải xử-sự ra sao khi các cuộc bàn-cãi gay-gắt vẫn tiếp-tục? Câu nguyện và cầu-nguyện, là điều tốt nhất. Câu chuyện bàn-luận ở đây là vấn-đề nền-tảng. Thế nên, điều quan-trọng là các mục-tử phải áp-dụng nguyên-tắc đạo-đức của Giáo hội Công giáo và giáo-huấn về các bí-tích một cách thích-đáng.

Thế nên, cũng giống thời trước, việc cần-thiết đối với các tín-hữu trong Hội-thánh là ta phải cầu nguyện sao để các vị có trách-nhiệm trong sự việc này, biết lắng tai nghe tiếng Chúa và hành-xử cho phù-hợp với nguyên-tắc đặt ra. Hệt như Giáo-hội thời tiên-khởi vào lúc thánh Phêrô đấng Chủ-quản đầu tiên của Giáo-hội bị Hêrôđê giam-giữ, đã được toàn thể Giáo-hội cầu nguyện để ngài xứng-đáng với chức vụ mà Hội-thánh Chúa giao-phó.” (X. Lm John Flader, Differences of opinion in the Church? It is nothing new or unusual, Question Time, The Catholic Weekly 18/12/2016 tr. 28) 

Nghe giải-đáp những lời trên, bần đạo bầy tôi đây lại suy-nghĩ cũng hơi khang-khác. Khác ở chỗ, lâu nay vẫn hiểu rằng: tín-hữu nhà mình xưa giờ vẫn quan-niệm chuyện thần-thiêng thánh-hoá vẫn thể-hiện ở nhiều nơi, nhiều đạo-giáo, có khi ở Cựu-Ước có Môsê, Êlya và các ngôn-sứ mà người xưa cứ gọi là tiên-tri biết trước mọi sự và báo trước mọi điều xảy đến với Giáo-hội.

Hơn nữa, tín-hữu thời nay lại vẫn hiểu: các đấng bậc thánh-thiêng hiền lành vẫn hiện-diện ở tôn-giáo bạn chứ đâu chỉ mỗi Công-giáo và Do-thái-giáo mình, thôi. Xem thế thì, nhiều khi thành-viên Giáo-hội ta có bất-đồng chánh-kiến hay sao đó, vẫn nên hiểu rằng: Đức Chúa của ta vẫn ở với và ở cùng chúng ta, là những con người thực bất kể có khác nhau về chánh-kiến hoặc về bất cứ điều gì.       

 

Cứ hỏi và đáp theo kiểu trên, thì đến khi nào mới hết chuyện. Chi bằng, hãy mời bạn/mời tôi, ta cứ nghe thêm câu truyện kể ngăn-ngắn nhiều ý-nghĩa, để có hứng mà bàn tiếp. Truyện kể, là truyện như thế này:

“Có gã thanh niên còn trẻ đến gặp một ông già để hàn huyên, cho quên buồn. Đang huyên-thuyên khoe trình-độ hiểu/biết của mình hơn nhiều người thấy rất rõ, gã thanh niên bèn rủ ông cụ già mà nói rằng:

-Tôi với ông, ta hãy so kiến-thức xem ai hơn ai nhé. Chỉ mỗi việc, là: tôi đố ông, ông đố tôi qua lại, là xong. Thấy ông cụ già còn đắn-đo, gã thanh-niên bèn đưa thêm điều kiện cho thêm phần hung tráng, rất kịch tính:

-Nếu ông thắng, ông sẽ được 10 đô. Nếu ông thua, thì chỉ mất có 1 đô thôi. Dễ quá chứ nhỉ?

-NhẤt trí! Anh ra câu đố trước đi.

-Câu đố là thế này: tay nào lên vũ trụ đầu tiên?

Ông giả không trả lời, cứ lẳng lặng rút tờ 1 đô trả cho gã trẻ tuổi. Được việc, hắn ta bèn đố tiếp:

-Thế ai là người đầu tiên phát-minh ra luật bảo-toàn khối-lượng?

-Đành chịu! Lại tờ 1 đô nữa, ông già giơ ra cho anh ta.

-Thôi anh đố nhiều rồi, để tôi đố anh một câu có được không?

-Đồng ý hết mình.

-Con gì lên đồi bằng 2 chân, còn xuống đồi bằng 3 chân?

Suy nghĩ một hồi lâu, gã thanh-niên quyết định rút tờ 10 đô ra đưa cho đối thủ và hỏi lại:

-Không biết. Thế đó con gì thế hả ông?     

Ông già lẳng lặng rút tiếp tờ 1 đô ra đưa cho gã trẻ tuổi…” (Truyện kể lượm lặt ở trên mạng)

Đúng thế. Cứ đưa ra tờ 1 đô xong là vui cả làng. Chẳng ai khiếu nại hoặc vấn-nạn ai đúng ai sai, dù đó là hồng y, giám mục hay giáo-hoàng. Bởi, có là giáo hoàng đi nữa, rất nhiều chuyện cả ngài và đầy tớ hoặc vua quan lãnh chúa ở quanh đó, cũng đâu rành rẽ, hết mọi chuyện. Chi bằng các vị cứ trao nhau tờ 1 đô, suốt đời để tới khi gặp gỡ thánh Phêrô ở đâu đó, sẽ không có gì mà hối tiếc với hối hận.

Chuyện đời ở đâu cũng thế, kể cả nhà Đạo, cũng vẫn có những điều khó hiểu, dù đã nói ra bằng lời hoặc còn giữ kín trong bụng. Hay nhất, là làm như nghệ sĩ viết nhạc, cứ ngước mặt nhìn trời nhìn ngắm “Sao đêm” rồi ghi lại những tiết điệu cùng ý/lời như sau, là hay nhất. Ý và lời, những hát rằng:

“Còn gì nữa?
Tuổi vàng qua mất rồi
Làn môi khô khan câm nín đau thương
Và tóc rối bời hồn đang lạnh trống
Đôi mắt mơ xanh mờ theo ánh tà dương

Chờ gì nữa?
Nửa trời sao úa rồi
Vì sao em quên câu hát yêu thương?
Tìm ít gió lành còn trong cuộc sống
Dìu nhau qua bến vượt sóng đại dương

Em, cánh sao mờ xa cuối trời đi về đâu?
Em biết chăng hồn ta rã rời trong sầu đau?
Tìm em không gian hồ đổ vỡ, theo tinh cầu bay
Rồi đêm gối sách mơ trăng sao

Còn gì nữa?
Bầu trời rạn nứt rồi
Đường lên thiên thai sao tắt mây vương
Lạc bước, thiếu tài, nhạc lôi rượu cuốn
Người yêu xa mãi tìm gió ngàn phương
(Lê Trọng Nguyễn – bđd)

Hát thế rồi, nay đề nghị bạn và tôi, ta phiếm thêm bằng giòng chảy truyện kể cũng đáng nể, để rồi sẽ không còn bối rối với người đời thường hoặc thắc mắc chuyện trên trời/dưới biển, mà chẳng ưu-tư gì cho lắm chuyện đời có những người trẻ ở đây đó, vẫn sống mà chẳng bận-tâm xem người khác có “nhiều kiến thức hơn mình” không.

Nghĩ thế rồi, nay mời bạn và tôi, ta bắt đầu kể câu truyện “Cô Bé Bán Diêm” như sau:

“Đây là truyện do văn-hào người Đan Mạch có tên là Andersen được nhiều người biết đến.  Song, ít người biết rằng cô bé ấy thật sự đã có mặt trên đời này và từng đi qua cuộc đời của chính Andersen.

Vào một buổi tối mùa thu, tại một khu phố thuộc thành phố Copenhagne – Danmark

-Chú ơi, mua hộ cháu bao diêm!

Một tiếng nói khàn khàn, mệt mỏi chợt vọng đến tai Andersen.  Đằng kia, trước mặt chàng hơn mươi bước là một người đang ngồi co ro trên thềm của một ngôi nhà cao ráo. Ánh sáng đèn từ trong nhà chiếu ra cho chàng thấy đó chỉ là một đứa bé con. Hẳn nó đã phát ra những lời vừa rồi.

-Tối lắm rồi sao cháu còn chưa về nhà ngủ?

Andersen bước đến, ái ngại.  Đấy là một cô bé khoảng hơn 10 tuổi, run rẩy trong bộ quần áo vá víu bẩn thỉu. Vai áo rách để lộ đôi vai gày còm.  Nhìn gương mặt hốc hác của nó, có thể đoán nó đang chịu cảnh thiếu ăn, thiếu uống từ lâu.

-Chú ơi, mua hộ cháu bao diêm!

-Tay cầm bao diêm, cô bé chỉ vào chiếc túi con căng phồng bên cạnh, khẩn nài - Cả ngày cháu chẳng bán được gì, cũng chẳng ai bố thí cho cháu đồng nào.

Cô bé rơm rớm nước mắt.  Thân hình tiều tụy ốm yếu của em run lên khi gió lạnh thổi qua.

-Thế sao?  Andersen động lòng.

Chàng khẽ vuốt mái tóc dài xoăn thành từng búp trên lưng cô bé.

-Gia đình cháu đâu cả rồi?  Không ai lo cho cháu sao?

Cô bé buồn bã lắc đầu.  Em bùi ngùi kể lại những năm xưa khi còn sống trong ngôi nhà xinh đẹp với những dây trường xuân leo quanh. Từ khi bà em qua đời, gia sản lụn bại, gia đình em phải lìa bỏ mái nhà thân yêu đó để chui rúc trong một xó xỉnh lụp xụp, tối tăm.

-Không có tiền cháu đâu dám về nhà vì bố sẽ đánh chết thôi!

Cô bé nhìn Andersen, đôi mắt cầu khẩn.

Thực vậy, em có một người cha ác nghiệt.  Hơn nữa về nhà cũng chẳng hơn gì. Hai cha con chen với nhau trên một gác xếp tồi tàn, gió rét vẫn lùa vào được dù đã bít kín những lỗ thủng trên vách. Lúc này, đôi chân cô bé đã lạnh cóng, em mang đôi giầy vải mòn cũ do mẹ em để lại.

-Cháu đừng lo!

Andersen cho tay vào túi lấy ra một số tiền đặt vào bàn tay bé bỏng của em

-Còn bấy nhiêu chú cho cháu cả.  Cháu về nhà mau kẻo chết cóng mất.  Ôi, lạy Chúa!

Vẻ đầy mừng rỡ, cô bé hôn tíu tít lên tay chàng:

-Từ ngày bà cháu mất đi, chú là người thương cháu nhất trên đời này.  Với món tiền này, bố con cháu sẽ được nhiều bữa no. Nhưng... cô bé bỗng đăm chiêu… Nếu chú cho cháu hết thì tiền đâu chú sống, hở chú?

-Sao cháu khéo lo thế?

Chàng mỉm cười, nụ cười đầy hiền dịu:

-Chú sẽ còn cho cháu nhiều thứ nữa.  Chú sắp đi xa, đầu năm tới mới trở lại nơi này, khi ấy chú sẽ tặng cháu một món quà đặc biệt.

-Ồ, thích quá!  Còn cháu, cháu cũng sẽ tặng chú một món quà.  Mà chú tên gì nhỉ?

-Chú là Andersen.

Chàng âu yếm nắm đôi vai gầy của cô bé

-Có bao giờ cháu nghe đến tên ấy chưa?

-Tên chú nghe quen lắm.  Cô bé nhìn đăm đăm gương mặt trầm tư có chiếc mũi khoằm của chàng:

-Chú có phải là thợ mộc không?

-Không phải!  Andersen mỉm cười lắc đầu.

-Thợ may?

-Cũng không.

-Hay chú là bác sĩ?

-Ồ, không phải đâu.  Thế này này...

Chàng đưa ngón tay trỏ viết viêt vào không khí, vẻ hơi đùa cợt.

A! Cô bé reo lên.

-Cháu hiểu rồi, chú làm nghề bán bút!

Andersen chỉ tủm tỉm cười.  Chàng thấy yêu cô bé quá.  Em khiến chàng, một nhà văn thề suốt đời gắn bó với tuổi thơ, nhớ đến thời thơ ấu của mình và thành phố Odense cổ kính, nơi tuổi thơ của chàng êm ả trôi qua.

Là con một trong gia đình nên dù cha chỉ là một bác thợ giày nghèo, cậu bé Andersen hầu như chẳng phải mó tay đến bất cứ một việc gì ngoài mỗi việc là mơ mộng liên miên. Cậu bé lắm khi chỉ thích bầu bạn với chiếc cối xay già nua đứng run rẩy trên bờ sông hiền lành của thành phố quê hương. ...

Sau đó Andersen đi du lịch đâu đó... và chàng đã quên luôn lời hứa với cô bé bán diêm. Khi về thăm lại khu phố năm nào, chàng tự trách mình đã quá mải mê với chuyến viễn du đến nỗi quên khuấy đi lời hứa với cô bé bất hạnh mà giờ này hẳn đang lang thang đâu đó với chiếc túi đựng đầy diêm.

Phải mua ngay cho em một chiếc áo len, một chiếc áo lông cừu dày và thật ấm để em qua được cái lạnh khắc nghiệt của mùa đông... Và Andersen sau những lần dò hỏi tin tức của em bé bán diêm, được ông chủ hiệu quần áo cho biết:

-Con bé chết rồi còn đâu.  Ngày đầu năm mới người ta nhìn thấy em bé chết cóng tự lúc nào ở một góc đường giữa hai ngôi nhà. Cái chết cứng đờ của nó ngồi giữa những bao diêm, trong đó có một bao đã đốt hết nhẵn. Có lẽ nó muốn sưởi cho ấm.  Có điều lạ là hai mà nó vẫn hồng và miệng nó như đang mỉm cười.

-À này, ông ta tiếp tục trước khuôn mặt chết lặng của Andersen, khi mang xác nó đi người ta thấy trong túi nó rơi ra vật gì giống như một chiếc quản bút làm bằng những bao diêm. Hẳn nó để dành tặng ai, vì trên chiếc quản bút có ghi giòng chữ: tặng chú Andersen. Andersen quên khuấy món quà ông định tặng cho cô bé bán diêm.  Nhưng cô bé, cô bé vẫn nhớ tới lời hứa của mình với vị khách tốt bụng của buổi tối mùa thu.

Hơn nửa thế kỷ qua, hàng triệu con người trên trái đất đã nghe tim mình thổn thức mỗi khi đọc câu chuyện về cô bé đáng thương của văn hào Đan Mạch. Phải chăng Andersen đã viết câu chuyện ấy như một món quà để tặng hương hồn cô bé bán diêm?“ (Truyện kể của Hans Andersen)

Câu truyện ở trên không chỉ là chuyện để phiếm cho qua ngày/đoạn tháng; mà là, truyện kể để mọi người tặng cho nhau làm quà, ngày kỷ niệm. Thời buổi hôm nay, người ta chỉ muốn kiếm tìm những câu truyện kể “nghe quen quen“ rất vô thưởng vô phạt, chẳng đụng chạm gì ai.

Thế nhưng, có những câu truyện kể càng “đụng“ nhiều càng tốt. Bởi, có đụng nhiều mới đạt, và có đạt nhiều mới thích-thú. Chứ, cứ kể những chuyện nhạt-nhẽo, chán phèo cũng không hay.

Vậy thì, hôm nay đây, thay vì kể thêm nhiều chuyện nghe-mãi-không-chán, xin mời bạn mời tôi, ta nghe nghệ-sĩ làng nhạc Việt hát thêm đôi lời rất “Sao đêm“ để rồi còn suy-tư nguyện cầu ngày buồn chán, rất hôm nay, sau đây:

„“Còn gì nữa?
Tuổi vàng qua mất rồi
Làn môi khô khan câm nín đau thương
Và tóc rối bời hồn đang lạnh trống
Đôi mắt mơ xanh mờ theo ánh tà dương
Chờ gì nữa?
Nửa trời sao úa rồi
Vì sao em quên câu hát yêu thương?
Tìm ít gió lành còn trong cuộc sống
Dìu nhau qua bến vượt sóng đại dương
Em, cánh sao mờ xa cuối trời đi về đâu?
Em biết chăng hồn ta rã rời trong sầu đau?
Tìm em không gian hồ đổ vỡ, theo tinh cầu bay
Rồi đêm gối sách mơ trăng sao
Còn gì nữa?
Bầu trời rạn nứt rồi
Đường lên thiên thai sao tắt mây vương
Lạc bước, thiếu tài, nhạc lôi rượu cuốn
Người yêu xa mãi tìm gió ngàn phương
(Lê Trọng Nguyễn – bđd)

Hát thế rồi, nay mời bạn và tôi, ta đi vào vùng trời Lời Vàng Ngọc của Đấng Thánh-hiền mà tìm cho ra những câu nói đậm-đà, tình-tiết rất thân-thương như sau:

“Thiên Chúa là Đấng thấu suốt mọi tâm can

đã chứng tỏ Ngài chấp nhận họ,

khi ban Thánh Thần cho họ

cũng như đã ban cho chúng ta.

Ngài không phân biệt chút nào giữa chúng ta với họ,

vì đã dùng đức tin để thanh tẩy lòng họ.”

(Cv 15: 8-9) 

Quả-quyết của đấng thánh hiền-lành vào thuở trước, sẽ là và vẫn là động-lực thúc-đẩy tôi và bạn, ta sẽ đi hoài và đi mãi trong chốn dân-gian hiền hoà mà kiếm-tìm những người bạn chưa quen nhưng vẫn biết. Bởi, bạn cũng như tôi, ta vẫn biết rằng Thiên-Chúa tạo-dựng nên ta là để ta sống hài-hoà với hết mọi người, dù họ có bất-đồng hoặc chống-đối tôi, chống-đối bạn cách nào đi nữa.

Quyết thế rồi, nay mời bạn và tôi, ta cứ hiên-ngang tiến về phía trước mà hát lên những câu ca dù buồn bã, những viết rằng:

“Vời vợi sáng, một trời hương gió vàng
Ngàn sao bâng khuâng trên bên sông Ngân.
Lời suối réo đàn lệ hoen tà áo.
Đôi mắt giai nhân tìm đâu giữa trời.”

(Lê Trọng Nguyễn – bđd)

Đôi mắt ấy, sẽ tìm thấy ở mọi nơi, mọi thời. Cũng rất chóng.

Trần Ngọc Mười Hai

Vẫn không cần tìm đôi mắt giai-nhân

cho bằng con mắt của tình thương yêu cũng thật gần

như bao giờ.